Sở Xây dựng TPHCM vừa có văn bản gửi UBND thành phố đề xuất xin chủ trương thí điểm mô hình vận tải theo nhu cầu (Demand Responsive Transport – DRT), nhằm tăng khả năng tiếp cận giao thông công cộng và hỗ trợ kết nối "chặng đầu – chặng cuối" với metro, xe buýt.
Sở Xây dựng TPHCM đề xuất chủ trương thí điểm xe buýt theo nhu cầu
Theo Sở Xây dựng, dù mạng lưới vận tải hành khách công cộng của TPHCM đã phát triển trong thời gian qua nhưng tỉ lệ đáp ứng nhu cầu đi lại vẫn còn thấp, năm 2025 mới đạt khoảng 7%. Một trong những nguyên nhân là khả năng tiếp cận còn hạn chế, đặc biệt tại các khu dân cư phân tán, khu đô thị mới hoặc khu vực có đường hẹp, khó tổ chức xe buýt truyền thống.
Trong bối cảnh đó, mô hình DRT được xem là giải pháp bổ trợ phù hợp nhờ khả năng vận hành linh hoạt theo nhu cầu thực tế của hành khách. Mô hình này đã được triển khai tại một số quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc.
Nhà chờ xe buýt mới ở TPHCM có gì đặc biệt?ĐỌC NGAYTừ tháng 8-2025, Sở Xây dựng đã phối hợp với đơn vị tư vấn Deloitte Tohmatsu Financial Advisory LLC nghiên cứu mô hình DRT trong khuôn khổ chương trình hỗ trợ TPHCM do Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản tài trợ.
Theo đề xuất, DRT là loại hình vận tải hành khách công cộng sử dụng phương tiện nhỏ, vận hành linh hoạt trong phạm vi khu vực đã đăng ký. Khác với taxi hay xe hợp đồng, mô hình này vẫn có điểm đầu, điểm cuối và danh sách điểm đón trả được công bố, quản lý bởi cơ quan chức năng, nhưng lộ trình và lịch trình có thể điều chỉnh linh hoạt theo nhu cầu hành khách.
Sở Xây dựng cho biết mô hình sẽ vận hành theo 2 hình thức. Trong giờ cao điểm, phương tiện hoạt động theo tuyến và điểm dừng cố định tương tự xe buýt truyền thống để đảm bảo năng lực thông hành. Trong giờ thấp điểm, xe sẽ hoạt động theo nhu cầu, chỉ đón trả khách tại các điểm có yêu cầu thông qua ứng dụng công nghệ.
Giai đoạn đầu, TPHCM dự kiến thí điểm quy mô nhỏ tại một số khu vực có nhu cầu đi lại cao nhưng vận tải công cộng còn hạn chế, có khả năng kết nối với tuyến metro số 1 như khu vực ga Suối Tiên, Đại học Quốc gia TPHCM và một số khu vực trung tâm thành phố.
Thời gian thí điểm dự kiến không quá 3 năm. Sau năm đầu tiên sẽ tiến hành đánh giá hiệu quả vận hành, khả năng kết nối với hệ thống giao thông công cộng hiện hữu cũng như mức độ đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân để xem xét mở rộng mô hình.
Theo đề xuất, giá vé DRT sẽ tương đương xe buýt hiện hành và được thành phố hỗ trợ kinh phí trong giai đoạn thí điểm nhằm khuyến khích người dân sử dụng. Phương tiện sử dụng là các xe buýt nhỏ hiện có, phù hợp điều kiện hạ tầng đô thị.
Sở Xây dựng nhận định hiện Luật Đường bộ 2024 chưa quy định cụ thể mô hình DRT là một loại hình vận tải độc lập. Do đó, việc tổ chức thí điểm là cần thiết nhằm tạo cơ sở thực tiễn để đánh giá hiệu quả, hoàn thiện cơ chế quản lý và đề xuất bổ sung hành lang pháp lý trong thời gian tới.
Sở Xây dựng kiến nghị UBND TPHCM xem xét báo cáo, đề xuất Chính phủ chấp thuận chủ trương cho phép thành phố tổ chức thí điểm mô hình vận tải theo nhu cầu tại một số khu vực phù hợp.
