Khi lý tưởng va chạm với bảng cân đối kế toán
Ngồi trong văn phòng nhỏ tại Hà Nội, Nam – CEO của LeeZa – không ngần ngại mở bảng báo cáo tài chính năm đầu tiên. Con số hiển thị màu đỏ: Lợi nhuận âm 10%. Đối với một Startup sinh viên vừa rời ghế nhà trường, đây thường là dấu hiệu của một sự thất bại. Nhưng với nhóm sáng lập LeeZa, đó là một con số "biết nói".
"Chúng tôi bắt đầu LeeZa với sự tự tin của những sinh viên Ngoại thương luôn đạt điểm A môn Quản trị tài chính. Nhưng thực tế thị trường là một bài kiểm tra khắc nghiệt hơn nhiều," Nam chia sẻ.
Lý do cho con số âm này không nằm ở việc hàng không bán được, mà nằm ở chính định hướng Sustainable Fashion (Thời trang bền vững) mà nhóm đã chọn ngay từ ngày đầu.
Trong 6 tháng đầu, LeeZa gần như rơi vào khủng hoảng tiền mặt. Doanh thu tăng nhưng chi phí vận hành và giá vốn hàng bán quá cao đã bào mòn tất cả.
Cái giá của "sự bền vững"
Tại sao một thương hiệu có lượng đơn hàng ổn định lại chịu lỗ? Câu trả lời nằm ở chuỗi cung ứng "ngốn tiền":
Chất liệu đắt đỏ: Thay vì sử dụng vải tổng hợp giá rẻ, LeeZa kiên trì với vải sợi tự nhiên (organic cotton, sợi sen, vải lanh). Chi phí nguyên liệu cao hơn 30-40% so với mặt bằng chung.
Quy trình sản xuất đạo đức: Nhóm từ chối các xưởng gia công giá rẻ kém chất lượng, thay vào đó là hợp tác với các xưởng may có cam kết về lương bổng và môi trường làm việc tốt cho nhân công.
Bao bì không nhựa: 100% bao bì của LeeZa được làm từ giấy tái chế và túi tinh bột ngô tự hủy. Mỗi chiếc túi đóng gói có giá cao gấp 5 lần túi nilon thông thường.
An, người phụ trách vận hành, ngậm ngùi: "Nhiều lúc nhìn con số chi phí, chúng mình đã định tặc lưỡi: 'Hay là dùng túi nilon chỉ lần này thôi?'. Nhưng rồi cả nhóm lại nhắc nhau: Nếu bỏ đi cốt lõi, LeeZa sẽ chỉ là một cái tên vô hồn."
LeeZa sử dụng phương pháp nhuộm chàm truyền thống của người H’Mông cho những sản phẩm áo thun. (Ảnh: LeeZa)
Bài học từ sự "ngây thơ" của những cử nhân kinh tế
Thừa nhận sai lầm, Khánh – Giám đốc tài chính – cho rằng nhóm đã quá lạc quan về tốc độ đón nhận của thị trường. "Chúng tôi học Ngoại thương, chúng tôi biết cách tính điểm hòa vốn. Nhưng chúng tôi đã đánh giá thấp chi phí giáo dục người dùng. Để khách hàng hiểu tại sao họ nên trả thêm 100.000đ cho một chiếc áo bền vững, chúng tôi phải đổ rất nhiều tiền vào Content và truyền thông."
Trong 6 tháng đầu, LeeZa gần như rơi vào khủng hoảng tiền mặt. Doanh thu tăng nhưng chi phí vận hành và giá vốn hàng bán quá cao đã bào mòn tất cả. Lỗ 10% không chỉ là mất tiền, mà là mất đi cơ hội tái đầu tư vào các bộ sưu tập mới.
Lỗ 10% nhưng lãi được "niềm tin"
Dù con số tài chính chưa đẹp, nhưng nhìn ở góc độ thương hiệu, LeeZa đang sở hữu một tài sản vô giá: Sự trung thành của khách hàng.
Tỷ lệ khách hàng quay lại của LeeZa đạt mức ấn tượng – 35%. Những người mua hàng của LeeZa không chỉ mua một chiếc áo, họ đang mua một giá trị sống.
"Có những khách hàng viết thư tay cảm ơn vì chúng mình đã kiên trì với vải sợi tự nhiên, vì con cái họ có làn da nhạy cảm. Những lúc đó, con số âm 10% bỗng nhẹ bẫng," Linh, Giám đốc sáng tạo tâm sự.
Đến quý 4 của năm hoạt động đầu tiên, nhờ tối ưu hóa quy trình sản xuất và lượng khách hàng ổn định, LeeZa bắt đầu ghi nhận những tháng có dòng tiền dương đầu tiên.
Nhóm Founder LeeZa khẳng định, lỗ 10% năm đầu là một khoản "học phí" xứng đáng. Họ không dùng sự bền vững để làm màu (greenwashing), mà coi đó là chiến lược đường dài.
Tầm nhìn: Bền vững không có nghĩa là không lợi nhuận
Mục tiêu của năm thứ hai là hòa vốn và bắt đầu có lãi. Để làm được điều đó, nhóm đang nghiên cứu mô hình "Pre-order" (đặt hàng trước) để giảm thiểu hàng tồn kho – một trong những gánh nặng lớn nhất của ngành thời trang.
"Ngoại thương dạy chúng tôi cách làm giàu, nhưng cuộc đời dạy chúng tôi cách làm điều đúng đắn. LeeZa có thể lỗ về con số trong ngắn hạn, nhưng về giá trị nhân văn, chúng tôi đang lãi đậm," Nam kết luận bằng một nụ cười tự tin.
Minh Anh
