LTS: Sau khi sáp nhập với Bình Định, Gia Lai mang diện mạo mới với sự giao hòa giữa núi rừng hùng vĩ Tây Nguyên và biển xanh duyên hải. Sự kết hợp ấy không chỉ mở ra không gian phát triển rộng lớn mà còn tạo thêm lợi thế để du lịch địa phương bứt phá.
Đặc biệt, việc đăng cai Năm Du lịch Quốc gia 2026 cùng hàng loạt chương trình, sự kiện hấp dẫn được kỳ vọng sẽ trở thành cú hích cho ngành "công nghiệp không khói" của tỉnh. Người Đưa Tin trân trọng giới thiệu loạt bài phản ánh tiềm năng, cơ hội và những chuyển động mới của du lịch Gia Lai trong giai đoạn này.
Định hướng của Gia Lai là phát triển các loại hình du lịch gắn liền với trải nghiệm văn hóa, dựa trên những tài nguyên văn hóa của vùng đất này.
"Mỏ vàng mềm" du lịch
Còn nhớ những ngày trung tuần tháng 2 vừa qua, con tàu biển Le Jacques-Cartier đưa khách quốc tế cập cảng Quy Nhơn trở thành chuyến tàu du lịch đầu tiên khởi động Năm Du lịch Quốc gia 2026. Ông Ted Osius, nguyên đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam (nhiệm kỳ 2014-2017) là một trong số du khách tham gia hành trình tới thăm làng nghề làm nón ngựa Phú Gia truyền thống 400 năm tuổi, nơi làm ra những chiếc nón được nạm bạc dành cho hoàng đế (làng nón ngựa Phú Gia), thăm Tiểu chủng viện làng sông.
Du khách trên tàu du lịch Le Jacques-Cartier cập cảng Quy Nhơn vào giữa tháng 2/2026. Sau đó, đoàn khách đi thăm một số điểm du lịch nổi tiếng trong tỉnh, xem biểu diễn võ cổ truyền.
Vừa được người dân bản địa mời ăn bánh chưng truyền thống dịp Tết Nguyên đán, ông Ted Osius bất ngờ khi có dịp được tìm hiểu quy trình, cách thức các hộ dân làm ra bánh, ý nghĩa loại bánh chưng độc đáo này. "Đó là một trải nghiệm thú vị ở Quy Nhơn, nó thể hiện sự hào phóng và hiếu khách của người Việt Nam", ông Ted Osius chia sẻ sau chuyến đi của mình.
Không riêng vị khách đặc biệt này, theo đánh giá của các chuyên gia du lịch, du lịch hiện đại đang bỏ dần xu hướng đến để check-in mà họ tới với một vùng để nghe, để rung cảm, để ở lại. Du khách đến với một nơi ban đầu vì nó đẹp, nhưng yếu tố khiến họ chọn quay trở lại chính là nơi có câu chuyện văn hóa đủ sức lay động lòng người.
Bài chòi - Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại trên vùng đất Gia Lai.
Gia Lai đang đứng trước một cơ hội lớn tương tự, với kho tài nguyên văn hóa sống còn nguyên vẹn và đa dạng, đủ sức để xây dựng những câu chuyện lay động, đó là: không gian văn hóa cồng chiêng, Di sản nghệ thuật bài chòi, võ cổ truyền Bình Định…
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch, định hướng của Gia Lai là phát triển các loại hình du lịch gắn liền với trải nghiệm văn hóa, dựa trên những tài nguyên văn hóa của vùng đất này.
Hiếm có vùng đất nào như Gia Lai – một địa phương sở hữu tới 2 Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Đó là không gian cồng chiêng Tây Nguyên (được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể nhân loại năm 2005) và năm 2013, nghệ thuật Bài chòi miền Trung Việt Nam đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Hai Di sản văn hóa phi vật thể nhân loại cùng hội tụ ở một mảnh đất, điều đặc biệt là cả hai đều là "di sản sống" đang được thực hành hằng ngày trong đời sống của người dân.
Không gian cồng chiêng Tây Nguyên. Ảnh A Ngưi Travel
Ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Viettravel, đánh giá, Gia Lai có đủ chiều sâu để xây dựng bản sắc riêng với sự kết hợp giữa tinh thần sử thi Tây Nguyên và khí chất võ học Bình Định. Đây không chỉ là yếu tố biểu tượng mà còn là chất liệu quan trọng để phát triển các sản phẩm du lịch mang tính câu chuyện, giàu cảm xúc và có khả năng nhận diện cao trên thị trường. Du lịch địa phương cần được phát triển trên 3 trụ cột: điều kiện tự nhiên, bản sắc văn hóa bản địa và yếu tố con người. Trong đó, văn hóa đóng vai trò trung tâm, quyết định khả năng định vị điểm đến.
Tại Hội thảo về phát triển du lịch tỉnh Gia Lai tổ chức vào cuối tháng 3 vừa qua, các chuyên gia đánh giá cao tiềm năng du lịch của tỉnh sau sáp nhập.
Tương tự, TS. Trần Du Lịch nhìn nhận, Gia Lai sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, kết hợp với kho tàng di sản văn hóa phong phú. Nổi bật là không gian văn hóa cồng chiêng, nghệ thuật bài chòi, vùng đất võ – trời văn cùng hào khí Quang Trung, Tây Sơn Thượng đạo, Tây Sơn Hạ đạo… Khi các giá trị này được hội tụ và phát huy hiệu quả sẽ trở thành động lực để du lịch Gia Lai bứt phá.
Biến "di sản sống" thành sản phẩm du lịch đặc sắc
Ngay sau tuần lễ khai mạc Tuần lễ Năm Du lịch Quốc gia 2026, tỉnh Gia Lai tổ chức chương trình "Cồng chiêng cuối tuần – Thưởng thức và trải nghiệm" tại Quảng trường Đại Đoàn Kết (phường Pleiku) phục vụ du khách dịp cuối tuần. Đây là một trong những cách Gia Lai đang từng bước khai thác thế mạnh văn hóa của mình.
Theo lãnh đạo phường Pleiku, chương trình "Cồng chiêng cuối tuần" là cách địa phương từng bước đưa di sản văn hóa đến gần hơn với du khách. Khách đến Pleiku sẽ được trải nghiệm các tour khám phá thiên nhiên hùng vĩ, rồi sau đó hòa mình vào tiếng cồng, tiếng chiêng ngân – sống như một người dân bản địa.
Biểu diễn cồng chiêng trong lễ cúng mừng nhà rông mới của đồng bào Jrai tại làng Ơp, phường Pleiku.
Trong khi đó, tại di tích đặc biệt Tháp Đôi, phường Quy Nhơn, bắt đầu từ tháng 4, sẽ có những đêm biểu diễn nghệ thuật tại tháp cổ vào cuối tuần để phục vụ du khách. "Đêm Tháp Đôi – Sắc màu huyền thoại" trở thành câu chuyện sống động về một nền văn minh Champa rực rỡ một thời trên vùng đất này được tái hiện, để du khách đến Quy Nhơn có lý do lưu lại lâu hơn.
Chị Phạm Thị Minh Trân (phường Quy Nhơn Nam) chia sẻ: "Đây là lần đầu tiên tôi được xem biểu diễn nghệ thuật ở Tháp Đôi vào ban đêm. Tại đay, tôi không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của tháp ban đêm mà còn được biết thêm về trầm tích văn hóa của vùng đất này. Tôi hy vọng sản phẩm du lịch đêm này giúp nhiều du khách biết tới, lưu lại và trải nghiệm".
Du khách thăm quan Di tích Tháp Đôi và xem trình nghệ thuật múa cung đình Champa.
Theo Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Du lịch tỉnh Gia Lai Nguyễn Phạm Kiên Trung, sản phẩm mới du lịch Tháp đôi mở ra cơ hội để ngành du lịch xây dựng tour tuyến mới, kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng chi tiêu của du khách và nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến.
Ông Trung đánh giá, du khách không mua vé để chỉ đến xem một vùng đất, cái họ cần là một câu chuyện gắn liền với vùng đất đó. Những năm qua, Hiệp hội cùng với ngành Du lịch tỉnh đã khảo sát, xây dựng nhiều tour du lịch trải nghiệm văn hóa ở các di tích lịch sử, các làng nghề trong tỉnh như: làng nón ngựa Phú Gia, làng rượu Bàu Đá ở khu vực phía Đông tỉnh. Sắp tới đây, chúng tôi sẽ khảo sát các tour tuyến mới ở khu vực phía Tây, trong đó các tour trải nghiệm về cà phê, cồng chiêng… hứa hẹn sẽ tạo ra được sản phẩm đặc sắc cho du khách.
"Di sản văn hóa chính là giá trị mềm để du lịch kể câu chuyện của riêng mình. Với xã Tuy Phước, chúng tôi xác định du lịch trải nghiệm văn hóa sẽ là thế mạnh để địa phương xây dựng các tour du lịch đặc sắc.
Tuy Phước sẽ xây dựng tour trải nghiệm lễ hội cầu ngư vạn Bình Thái trên đầm Thị Nại. Ảnh: Việt Pham
Theo đó, xã định xây dựng các tour dựa trên các tài nguyên sẵn có như tour tham quan Tiểu chủng viện làng Sông – một trong những nơi đặt nhà in chữ Quốc ngữ đầu tiên ở Việt Nam. Nơi đây còn là bối cảnh phim với rất nhiều góc ảnh đẹp cho du khách check-in; tour trải nghiệm lễ hội cầu ngư ở vạn đầm Bình Thái" – Bà Lê Thị Vinh Hương, Bí thư xã Tuy Phước nói.
"Năm Du lịch Quốc gia là điều kiện và cơ hội để nghệ nhân chúng tôi trình diễn nghệ thuật bài chòi dân gian, nhằm lan tỏa đến du khách hiểu thêm về giá trị nghệ thuật của di sản.
Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Phú hô bài chòi tại lễ hội đường phố tổ chức ở phường Quy Nhơn.
Chúng tôi mong muốn đa dạng hình thức trình diễn, ngoài cách truyền thống 9 chòi thì cũng nên mở rộng các hình thức khác như nhóm bài chòi góc phố, bài chòi chợ quê, trải nghiệm bài chòi sông nước và trình diễn bài chòi tại các điểm di tích... qua đó 'chạm' đến trái tim người yêu nghệ thuật dân gian của các cộng đồng dân tộc Gia Lai." – Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Phú, người gắn bó với nghệ thuật bài chòi lâu năm tại Gia Lai, nói.
Mời độc giả đón đọc kỳ cuối: Hướng tới du lịch xanh, bền vững vào lúc 7h30 ngày 13/05/2026.
Sơn Tùng - Thu Dịu
Gia Lai: Đón gần 1 triệu lượt khách, doanh thu cao nhất trong các kỳ nghỉ lễ 
