Trong khi cuộc đua kết nối vệ tinh đang nóng lên, Amazon và Apple bất ngờ “liên minh” thông qua thương vụ trị giá 11,57 tỷ USD, tạo ra một thế lực mới có thể thách thức trực tiếp tham vọng của Starlink trong việc phủ sóng kết nối cho điện thoại thông minh trên toàn cầu.
Thương vụ 11,57 tỷ USD
Amazon đã đạt thỏa thuận mua lại mạng lưới vệ tinh quỹ đạo Trái đất tầm thấp (LEO) của Globalstar với giá 11,57 tỷ USD. Thương vụ bao gồm toàn bộ giấy phép tần số, tài sản và hoạt động của Globalstar, qua đó cho phép Amazon tích hợp trực tiếp vào hệ sinh thái vệ tinh đang xây dựng của mình.
Điểm đáng chú ý là Apple hiện sở hữu 20% cổ phần tại Globalstar. Điều này khiến thương vụ không đơn thuần là một hoạt động M&A, mà trở thành một bước đi chiến lược có sự tham gia gián tiếp của Apple trong cuộc đua hạ tầng vệ tinh.
Theo thỏa thuận, Amazon sẽ tiếp tục duy trì và hỗ trợ các dịch vụ vệ tinh hiện tại như Emergency SOS trên iPhone và Apple Watch, đồng thời phát triển các dịch vụ mới kết nối với mạng vệ tinh LEO của mình. Thương vụ dự kiến hoàn tất vào năm 2027, tùy thuộc vào phê duyệt từ cơ quan quản lý.
Hiện tại, Globalstar đang vận hành khoảng 25 vệ tinh đang hoạt động, cung cấp các dịch vụ kết nối trực tiếp đến thiết bị (direct-to-device), bao gồm nhắn tin khẩn cấp, chia sẻ vị trí và liên lạc cơ bản khi không có sóng di động. Đây là nền tảng đã được Apple tích hợp từ dòng iPhone 14 trở đi.
Sự khác biệt nằm ở chiến lược: trong khi Apple tập trung vào trải nghiệm người dùng và các tính năng thiết yếu, Amazon lại hướng đến mở rộng quy mô hạ tầng và tích hợp sâu hơn vào mạng lưới vệ tinh toàn cầu.
Song song đó, Amazon cũng đang phát triển chòm sao vệ tinh riêng với tham vọng xây dựng mạng lưới hơn 3.200 vệ tinh. Tính đến hiện tại, công ty đã đưa lên quỹ đạo hơn 200 vệ tinh và đặt mục tiêu tăng gấp đôi tốc độ phóng hàng năm.
Việc thâu tóm Globalstar giúp Amazon rút ngắn đáng kể thời gian xây dựng hạ tầng, đồng thời sở hữu ngay một hệ thống đã có khách hàng thực tế là hàng trăm triệu thiết bị Apple.
Cuộc chạy đua vệ tinh toàn cầu
Thương vụ này diễn ra trong bối cảnh cuộc cạnh tranh trong lĩnh vực kết nối vệ tinh đang bước vào giai đoạn quyết liệt, với sự tham gia của nhiều “ông lớn” công nghệ.
Hiện tại, SpaceX, công ty mẹ của Starlink, đang dẫn đầu với khoảng 10.000 vệ tinh trên quỹ đạo, trong đó có hơn 650 vệ tinh hỗ trợ kết nối di động tính đến cuối năm 2025. Starlink đã triển khai dịch vụ Direct-to-Cell, hợp tác với T-Mobile tại Mỹ và nhiều nhà mạng khác trên toàn cầu.
Khác với Globalstar, Starlink chọn cách tích hợp với nhà mạng để cung cấp dịch vụ nhắn tin và dữ liệu, thay vì kết nối trực tiếp từ vệ tinh đến thiết bị. Điều này giúp họ mở rộng nhanh hơn nhưng cũng phụ thuộc nhiều vào đối tác viễn thông.
Amazon Leo
Trong khi đó, chiến lược của Amazon cho thấy tham vọng kết hợp cả hai mô hình: vừa cung cấp kết nối trực tiếp đến thiết bị như Globalstar, vừa hợp tác với các nhà mạng để mở rộng phạm vi dịch vụ.
Amazon cho biết họ sẽ hợp tác với các nhà mạng di động để hiện thực hóa tầm nhìn kết nối tốc độ cao, đáng tin cậy cho khách hàng, bất kể họ ở đâu trên thế giới. Đây là một hướng đi lai, tận dụng lợi thế của cả direct-to-device và network-based connectivity.
Ở phía Apple, việc duy trì quan hệ với Globalstar (nay thuộc Amazon) giúp hãng tiếp tục củng cố lợi thế cạnh tranh trong mảng smartphone.
Các tính năng vệ tinh như Emergency SOS, nhắn tin ngoài vùng phủ sóng hay hỗ trợ khẩn cấp đã trở thành điểm khác biệt rõ ràng trên iPhone so với nhiều đối thủ.
Tuy nhiên, khi Amazon bước vào cuộc chơi, cán cân có thể thay đổi. Với năng lực hạ tầng và tài chính, Amazon không chỉ là nhà cung cấp dịch vụ mà còn có thể trở thành người kiểm soát nền tảng trong tương lai.
Một yếu tố quan trọng khác là quy mô. So với Starlink với hàng nghìn vệ tinh, Globalstar chỉ có 25 vệ tinh đang hoạt động là một khoảng cách rất lớn.
Nhưng khi kết hợp với mạng lưới hơn 3.200 vệ tinh mà Amazon đang xây dựng, quy mô này có thể nhanh chóng được san lấp.
Điều này mở ra khả năng hình thành một hệ sinh thái mới: Apple cung cấp thiết bị, Amazon cung cấp hạ tầng, và các nhà mạng đóng vai trò trung gian kết nối.
Tuy nhiên, bài toán không chỉ nằm ở công nghệ. Các rào cản pháp lý, cấp phép tần số, chi phí phóng vệ tinh và vận hành mạng lưới toàn cầu vẫn là những thách thức lớn.
Ngoài ra, câu hỏi về mô hình kinh doanh cũng chưa có lời giải rõ ràng. Liệu người dùng có sẵn sàng trả phí cho kết nối vệ tinh? Hay các hãng sẽ tích hợp vào dịch vụ hiện có để tạo lợi thế cạnh tranh?
Dù vậy, một điều đang trở nên rõ ràng: kết nối vệ tinh đang dần trở thành một phần quan trọng của hệ sinh thái di động, không còn là công nghệ dự phòng mà đang tiến tới trở thành tiêu chuẩn mới.
Thương vụ 11,57 tỷ USD giữa Amazon và Globalstar, với sự hiện diện của Apple, vì thế không chỉ là một giao dịch tài chính. Nó là dấu hiệu cho thấy cuộc đua kiểm soát kết nối toàn cầu đang bước sang một giai đoạn mới.
Điều đó chứng tỏ các công ty công nghệ không chỉ cạnh tranh ở thiết bị hay phần mềm, mà còn ở hạ tầng ngoài không gian. Trong cuộc chơi đó, Starlink không còn là người duy nhất dẫn đầu.
*Nguồn bài viết: Techcrunch
